ANATOLİVAR Projesi Kapsamında Kuzey Ege’de İklime Dirençli Zeytincilik Eğitimleri Gerçekleştirildi
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından desteklenen ANATOLİVAR Projesi kapsamında düzenlenen İklime Dirençli ve Doğa Dostu Zeytincilik Eğitimleri, beşinci kez Kuzey Ege’de, Balıkesir’in Gömeç ilçesindeki Nuri Bozyel Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Gömeç Belediyesi ev sahipliğinde, Gömeç Zeytinciler Derneği ve Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK), Slow Food Ölmez Ağaç topluluğunun katkılarıyla düzenlenen etkinliğe; kamu kurumları, ticaret odaları, ticaret borsaları ve sektör temsilcilerinden oluşan 100’ün üzerinde temsilci katılım sağladı.
10 Aralık tarihinde düzenlenen eğitim programı kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda, iklim krizinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri ile zeytincilikte sürdürülebilir üretim modelleri ele alındı. Oturumlarda, iklim değişikliğinin giderek artan baskısı altında kalan zeytin üreticilerinin iklime uyumlu, doğa dostu ve sürdürülebilir üretim uygulamalarına yönelik bilgi ve farkındalığının artırılması hedeflendi.
ANATOLİVAR Projesi, iklim değişikliğinin zeytinlikler üzerindeki artan etkilerine karşı; tat, aroma ve besin değeri açısından benzersiz olan yerel zeytin çeşitlerinin korunmasını merkeze alıyor. Aşırı hava olayları, su stresi ve insan kaynaklı baskılar nedeniyle giderek savunmasız hale gelen üretici toplulukları için sürdürülebilir çözümler geliştirilmesi amaçlanıyor.
Son yıllarda yapılan çalışmalar, kendi özgün habitatlarında yerinde korunan yerel zeytin çeşitlerinin, iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha dirençli olduğunu ortaya koyuyor. Yüzlerce yıldır yetiştiği topraklara uyum sağlamış, kuraklığa, su stresine ve hastalıklara dayanıklı bu yerel çeşitlerin korunarak doğayla uyumlu geleneksel zeytincilik yöntemleriyle üretiminin sürdürülmesi, iklim kriziyle mücadelede kritik bir rol oynuyor. ANATOLİVAR Projesi de bu yaklaşımdan hareketle, Anadolu’daki zeytin üretici topluluklarının güçlendirilmesini hedefliyor.
Proje kapsamında yaklaşık iki yıldır yürütülen araştırma, eğitim, iletişim ve lobi faaliyetlerinin yanı sıra; iklime dirençli yerel ve nadir zeytin çeşitlerini ve bu çeşitleri yaşatan çevreyle uyumlu üretim yapan üreticileri bir araya getiren, iki katmanlı ve coğrafi olarak etkinleştirilmiş dijital bir veri tabanı olan Zeytin Atlası oluşturuldu. Zeytin Atlası’nın, bu alanda bilimsel ve objektif bilgiye dayalı, şeffaf ve güvenilir bir kaynak olması hedefleniyor.
Düzenlenen eğitim programında Dr. Dilşen Oktay Ertem, “İklim Değişikliği Çağında Kuzey Ege’de Zeytincilik” başlıklı sunumuyla iklim değişikliğinin bölgesel etkilerini değerlendirdi.
ANATOLİVAR Projesi Koordinatörü Alen Mevlat ise “Ortak Bir Gelecek İçin Bugünü Anlamak” başlıklı konuşması kapsamında gösterilen belgeselle birlikte; Marmara, Kuzey Ege, Orta Ege, Güney Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’dan oluşan Türkiye’nin altı ana zeytincilik bölgesinde yürütülen saha çalışmalarını paylaştı. Bu çalışmalar çerçevesinde; yerel zeytin çeşitleri ve üreticilere ilişkin envanter çalışmaları yapılırken, üretim yöntemleri, arazi yönetimi, ağaç sayısı, arazi büyüklüğü ile zeytin ve zeytinyağı üretim miktarları gibi ekolojik ve coğrafi veriler derlenerek zeytinin kültürel mirastaki yeri ile zeytin kültürünün devamlılığına yönelik tehditlerin de kayıt altına alındığı aktarıldı.
Akademik katkılar kapsamında Balıkesir Üniversitesi Edremit Zeytincilik Enstitüsü Müdürü Dr. Tuba Öncül Abacıgil, zeytinlik üretiminde iklim risklerini azaltmaya yönelik pratik ve teknik uygulamaları aktardı. Ferdi Akarsu, zeytincilikte doğa temelli faaliyetler ve kalite yönetimi üzerine değerlendirmelerde bulunurken, Esra Başak zeytinliklerin ekosistem hizmetleri ve karbon yutak alanı olarak taşıdığı öneme dikkat çekti.
Etkinlikte ayrıca zeytinyağı üreticisi ve profesyonel tadımcı Selin Ertür, iklim değişikliğinin zeytinyağı kalitesi ve tadım profilleri üzerindeki etkilerini ele aldı. İtalya’da da bu alanda deneyime sahip olan Ertür, Türkiye ve İtalya’yı karşılaştırmalı bir harita üzerinden değerlendirerek, iklimsel farklılıkların aroma ve duyusal kalite üzerindeki yansımalarını aktardı.
Program kapsamında İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden Dr. Ayça Akça Uçkun, Toprak ve Su Korunumu Projesi’ne ilişkin sunumunu gerçekleştirdi. Eğitimlerin uygulamalı bölümünde ise Edwin Clarke, “İklime Dirençli Zeytincilik için Toprak Sağlığı” başlıklı atölye çalışmasıyla, yağış simülasyonları üzerinden farklı toprak yönetim biçimlerinin etkilerini katılımcılarla paylaştı.
ANATOLİVAR Projesi kapsamında düzenlenen bu eğitimin, Kuzey Ege’de zeytinciliğin iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırması ve üreticilerin sürdürülebilir tarım uygulamaları konusunda güçlenmesine katkı sunması amaçlanıyor.
